Semizotu, pazar tezgahında yanından geçip gittiğiniz ama bir kez doğru şekilde tabağa koyduğunuzda vazgeçemediğiniz yeşilliklerden biri. Etli, sulu yaprakları, hafif mayhoş bir tadı ve çiğnerken hissedilen o serin dokusu var. Peki semizotu salatası neden bazen ağızda ot gibi kalıyor, bazense yanındaki ana yemeği gölgede bırakıyor? Fark neredeyse tamamen üç şeyde: yeşilliğin tazeliği, ayıklama şekli ve sosun kurulma anı. Aşağıda bu üç noktayı, akla gelen sorular üzerinden tek tek açıyoruz.
Yaprakları kalın, parlak ve diri olan demetleri arayın. Semizotu suyunu çok tutan bir bitki olduğu için tazeliğini yaprağın tokluğundan anlarsınız: parmakla bastırdığınızda geri geliyorsa iyi, sünüyorsa demet bir süredir beklemiş. Sararmış uçlar, sap dibinde kararma ve demetin ortasında ısınmış, kokusu ağırlaşmış bir bölge varsa vazgeçin. Sapları çok kalınlaşmış, boyu uzamış semizotları lifli olur; küçük yapraklı, kısa boylu demetler salata için daha uygundur.
İkisi de mümkün ama karar tamamen dokuyla ilgili. İnce, gevrek saplar salataya güzel bir çıtırlık verir; kalemden kalın olanları atın çünkü çiğnerken lif hissi bırakır. Pratik yöntem şu: demeti bir elinizle tutup ince dalları koparın, kalan odunsu ana gövdeyi ayırın. Kimi yaprakları tek tek koparmayı sever, bu daha zarif bir görünüm verir; kimi de 2–3 santimlik dalcıklar halinde kullanır, bu daha hızlıdır ve yaprağın suyu içinde kalır.
Semizotu toprağa yayılarak büyüdüğü için yapraklarının arasında çok ince kum kalır ve bu kum tek suda çıkmaz. En güvenli yol geniş bir kapta bol suda bekletmek: yeşillikleri suya bırakın, elinizle hafifçe gezdirin, 5 dakika bekleyip suyun yüzünden alın — kum dibe iner. Süzgeçle su boşaltırsanız kumu geri dökersiniz. Bu işlemi su tamamen berrak kalana kadar iki, gerekirse üç kez tekrarlayın.
Yıkadıktan sonra mutlaka iyice kurutun. Islak yaprakta sos tutunmaz, tabağın dibinde suyla karışıp lezzetsiz bir birikinti oluşur. Salata kurutucunuz yoksa temiz bir mutfak beziyle bastırarak kurutun. Hemen kullanmayacaksanız hafif nemli bir beze sarıp buzdolabının sebzelik gözünde 2 gün saklayabilirsiniz; hava alan poşette daha çabuk sararır.
Dört kişilik, yanına yoğurtlu bir şeyin de gideceği bir tabak için:
| Malzeme | Miktar | Not |
|---|---|---|
| Semizotu | 1 orta demet | Ayıklanmış, kurutulmuş |
| Sivri biber | 1 adet | İnce halka |
| Kuru soğan veya taze soğan | 1 küçük | Piyazlık doğranmış |
| Domates | 1 adet (isteğe bağlı) | Sulu çekirdeği alınmış |
| Zeytinyağı | 3 yemek kaşığı | Sızma tercih edin |
| Limon suyu | 1,5 yemek kaşığı | Taze sıkma |
| Tuz | 1 çay kaşığı silme | Servisten hemen önce |
Sarımsak isteyene: küçük bir diş sarımsağı rendeleyip sosun içinde 5 dakika bekletmek, doğrudan salataya karıştırmaktan daha dengeli sonuç verir.
Genel kural 2 ölçü zeytinyağına 1 ölçü limon suyudur; semizotu kendisi hafif ekşi olduğu için bu oranda kalmak akıllıca. Limonu artırmak isterseniz zeytinyağını da artırın, yoksa yeşillik ağızda keskinleşir. Sosu ayrı bir kapta çırpıp emülsiyon haline getirin: yağ ile limon birbirine tutunduğunda yapraklara eşit dağılır, tabakta ayrışma olmaz. Bu mantık aslında tüm zeytinyağlı salatalar ve sos tarifleri için geçerli, semizotunda sadece daha çabuk fark ediliyor.
Tuzu en sona bırakın. Semizotu suyu bol bir yeşillik; tuzla temas ettiği anda su vermeye başlar ve 10 dakika içinde diriliğini kaybeder. Tuzu, salatayı masaya götürmeden hemen önce ekleyip bir kez karıştırmak en doğrusu.