Kış aylarında buzdolabından çıkan soğuk bir salata çoğu zaman iştah açmaz. Peki salatadan tamamen vazgeçmek mi gerekir? Hayır. Yeşil mercimek ve kıymayla hazırlanan bu tarif, tam da bu soruya verilmiş pratik bir cevap: ılık servis edilen, doyurucu, tabakta tek başına yemek yerine geçebilen bir sıcak salata tarifi.
Aşağıda hem malzemelerin neden bu şekilde seçildiğini hem de pişirme sırasında en sık takılınan noktaları soru-cevap düzeninde ele alıyoruz. Amaç, tarifi bir kez yaptıktan sonra ölçüye bakmadan tekrarlayabilmeniz.
Bu tarifte üç ana bileşen var: mercimek, kıyma ve sos. Üçünün de kendine göre bir "doğru anı" var ve tarifin başarısı büyük ölçüde bu zamanlamaya bağlı.
En sık sorulan soru bu. Yeşil mercimeği salatalık kıvamda pişirmek, çorbalık pişirmekten farklı. Tane tane kalması, çatalla bastırıldığında ezilmemesi gerekir. Pratik yöntem:
Suyunu süzdükten hemen sonra üzerine bir tatlı kaşığı zeytinyağı gezdirmek, tanelerin birbirine yapışmasını engeller. Bu küçük hamle, bulgur ve tahıl bazlı tariflerde de işe yarar.
Salatada suyunu salıp kaynayan bir kıyma istemezsiniz. Bunun için orta yağlı dana kıyma (yaklaşık %15 yağ) iyi bir tercih. Çok yağsız kıyma kurur, çok yağlı kıyma ise sosu ağırlaştırır.
Kavurma sırasında iki kural: tava iyice kızmış olmalı ve kıyma tavaya azar azar atılmalı. Soğuk tavaya konan kıyma haşlanır, kızgın tavada ise kahverengileşir; asıl lezzet o kahverengi kabukta. Kıyma rengini alana kadar karıştırmayın, sonra bir kez çevirip dağıtın.
Kıyma renk aldıktan sonra ince doğranmış kuru soğanı ekleyin. Soğan şeffaflaşınca ezilmiş sarımsak, ardından baharatlar gelir. Baharatları en sona bırakmanın sebebi basit: kimyon, pul biber ve karabiber yüksek ısıda uzun süre kalırsa acılaşır.
| Malzeme | Miktar (4 kişilik) | Not |
|---|---|---|
| Yeşil mercimek | 1,5 su bardağı (kuru) | Haşlanmış, süzülmüş |
| Dana kıyma | 250 g | Orta yağlı |
| Kuru soğan | 1 adet | İnce küp |
| Sarımsak | 2 diş | Ezilmiş |
| Domates salçası | 1 tatlı kaşığı | İsteğe bağlı |
| Zeytinyağı | 3-4 yemek kaşığı | Sos ve kavurma için |
| Nar ekşisi veya limon | 1,5 yemek kaşığı | Servis öncesi |
| Maydanoz, taze soğan | Yarım demet | Ateşten sonra |
Kıyma ve soğan hazır olduğunda ocağı kısın, salçayı ekleyip 30 saniye kavurun, sonra süzülmüş mercimeği tavaya alın. Buradan sonrası karıştırmak değil, alttan üste doğru çevirmek. Kaşıkla bastırırsanız mercimek ezilir ve tabakta püre görünümü oluşur.
Tavada 2 dakikadan fazla tutmayın. Amaç pişirmek değil, kıymanın yağını ve baharatını mercimeğe geçirmek.
Sıcak salatalarda ağır, kremalı soslar işe yaramaz; sıcakla temas edince dağılır. Burada asitli ve hafif bir sos gerekiyor:
Nar ekşisi yerine elma sirkesi de olur ama miktarı biraz azaltın. Sosla ilgili varyasyon arayanlar için sitedeki dressing tariflerinde hardallı ve yoğurtlu alternatifler var; yoğurtlu olanı yanına ayrı kâsede vermek daha güvenli bir yöntem.
İdeal servis sıcaklığı "ılık"tır, yani tabağa alındıktan 5 dakika sonrası. Kaynar sıcaklıkta zeytinyağının aroması buharlaşır, tamamen soğuduğunda ise kıymanın yağı katılaşır ve damakta ağır bir his bırakır.
Buzdolabında 2 gün saklanabilir. Tekrar ısıtırken mikrodalga yerine tavada, bir kaşık su ekleyerek kısık ateşte ısıtın; yeşillikleri ve ekşiyi ısıtmadan sonra tazeleyin. Ertesi gün genellikle biraz daha tuz ve asit ister.
Pratik ölçü: